door Ali Pankow. woensdag 06 mei 2009 | 07:56 | Laatst bijgewerkt op: woensdag 06 mei 2009 | 08:57
Ludmila Kalmaeva met afbeeldingen van enkele composities op basis van Magdi’s verhaal.foto Lex de Meester
ARNEMUIDEN – COS Zeeland omlijst het 25-jarig bestaan met Freedom4all, een project waarin kunstenaar en vluchteling/migrant elkaar ontmoeten.
De PZC volgt in een serie van zes artikelen het resultaat daarvan. Aflevering 1: Magdi uit Soedan en kunstenares Ludmila Kalmaeva uit Arnemuiden. Magdi (39) vluchtte tien jaar geleden uit Soedan omdat de politieke situatie hem daar te gevaarlijk werd. Hij wil er niet veel over vertellen. Sinds 1999 is hij in Nederland. Zijn vrouw en oudste dochter kwamen een paar maanden later. Veel dingen vielen hen moeilijk: het gemis van familie en vrienden, de taal, de slechte behuizing. De meeste moeite heeft Magdi met het feit dat hij hier niet het vak kan uitoefenen waarvoor hij heeft geleerd: boekhouder.
Ook zijn vrouw heeft gestudeerd maar kan hier nergens terecht. Inmiddels heeft hij wel veel vrienden hier. “In Nederland zijn de regels niet goed, maar de mensen wel”, luidt zijn conclusie. Na zijn spontane toezegging mee te doen met Freedom4all is Magdi bij nader inzien toch wat kopschuw geworden. Op een foto in de krant bijvoorbeeld? Nee, geen denken aan. Zijn terughoudendheid typeert de onzekerheid waarmee veel vluchtelingen worstelen.
Het feit dat migranten zo lang op hun officiële papieren moeten wachten, heeft indruk gemaakt op beeldend kunstenares Ludmila Kalmaeva. “Als vogels zolang op hun reisdocumenten zouden moeten wachten voordat zij aan hun grote trek naar het zuiden mochten beginnen, dan zouden ze van ellende allang dood zijn.”
Magdi’s verhaal inspireerde haar tot een aantal prikkelende composities. De opdracht in kader van Freedom4all betreft: drie kunstwerken die als het ware ontstaan onder de scanner en vervolgens tot tien kleuren pigmentdruk worden verwerkt. Drie bleek te weinig voor Ludmila. Alle emoties die bij haar opborrelden, bundelde zij in zeven composities, waaruit ze uiteindelijk toch die keuze van drie moest maken. Ze verbeeldde de dode trekvogel die te lang op zijn reispapieren moest wachten in combinatie met een slak als symbool voor de traagheid van de procedures en een dichtgeroest slot, dat niet meer open kan. In een andere compositie doet zij recht aan Magdi’s liefde voor vrouw en kinderen, die altijd zijn drijfveer is geweest ook in de achterliggende moeilijke jaren.
Over problemen met integreren deelt Ludmila tal van ervaringen met Magdi. Zij komt van oorsprong uit Wit-Rusland. Geen politieke dreiging, maar de liefde dreef haar in 1992 naar Nederland. “Ik ben getrouwd met een Engelsman. We woonden eerst in Vlissingen en nu al enige tijd in Arnemuiden. Je wilt erbij horen, maar daarvoor beheers je vooral in het begin de taal niet goed genoeg.”
Onder de titel Inburgering verplicht verbeeldt zij haar gevoelens over het zoeken naar balans tussen behoud van eigen identiteit en functioneren in het land waar zij nu woont. Het is een compositie met een lap stof voor Zeeuwse klederdracht, vastgeklemd tussen een borduurring. Als inzet verweeft zij daarin met grove steken een stukje textiel met folkloristisch motief uit haar geboorteland. Of deze mix schoonheid of verstoring oplevert, mag de bezoeker van de tentoonstelling straks zelf bepalen.
