Project Freedom4all  received a fresh perspective when artist Alexander Rodin, the initiator of the International Festival  Dach-9 in Minsk, capitol of Belarus, invited Dutch artists to take part in it as well.

Two of the participants of the initial Freedom4all project held in Middelburg, The Netherlands, responded to this proposal. And these were Wido Blokland and myself, Ludmila Kalmaeva (www.kalmaeva.de.vu).

For his part, Blokland decided to show his series entitled: Apocalypse, which was connected to but a variation of the Freedom4all project’s theme.

The conditions of the Freedom 4all Middelburg exhibition were to show only three designs. However, I made an entire series of six works that I wanted to show in Minsk, and took the initiative to transport these, along with other works by participating Dutch artists, with on the train to Minsk.

Hans Bommelje and Stein Bentall, Dutch artists designing a project they called, Bunny Power ( http://www.bentallbommelje.com/), joined the group as well. It’s a sort of ‘do it yourself’ project, expressing one’s own perspective of ‘rabbit’. Ramon de Nennie, with his work Red Thread, and Barbara Jean, with her project Mene Mene, Tekel, Ufrasin [trans. ‘Writing on the Wall’] (www.artifuse.com), were among other participating artists.

The festival Dach-9 opened in late August, which you can both read and see more of by clicking on the following links:
http://www.bellabelarus.com/en/content/view/136/11/ http://www.youtube.com/watch?v=eax8OXzxXtM

The works themselves arrived in time for the opening; yet, I arrived late, coming straight from the station to the exhibition hall of the Palace of Art. The festival was holding two exhibitions: on the first floor was Dach-9, where under one roof artists of different countries gathered to display their works. On the second floor was the Victims of Art project by Alex Rodin and Zmitser Yurkevich, who is known as Mitrich. Works of other artists reflecting the Victims of Art project’s theme were included in this second exhibition as well, which has enabled me to launch the Apocalypse series by Wido Blokland .

On the wall directly opposite this series were two photos of naked women with heads in the form of eggs by Vadim Kachan

(http://allday.ru/index.php?newsid=76237

http://www.znyata.com/kachan/index.php). These corresponded well to Blokland’s naked male figures in his Apocalypse series.

The day I arrived in Minsk, I saw that Exhibition Dach-9 was arranged with pictures stacked everywhere in front of walls but not yet hung. As it turned out, a place to exhibit our work wasn’t planned. So, Alexander Rodin quickly reorganized the other artwork on exhibit, making wall space for us. I then rushed around and hung up our works to let everybody see that the space was now occupied.

When I returned the following day, I saw that our pictures were actually hanging too close together. In comparison, the rest of the exhibition was well spaced. Our corner, I observed, had lost its spatial harmony because of the clutter of too many entries. So, what did I do? I reconstructed my exhibit by completely removing my own works. I made this hard decision because the sizes and colour schemes of mine had now conflicted with the rest of those of the other artists. It was a tough decision to make, indeed.

As for the rest, the director of the Palace of Art, Alexander Zenkevich, helped me find two panels of foam board. On these I placed the calligraphic work of artist Barbara Jean, which was entitled Mene Mene, Tekel, Ufrasin; project Bunny Power of Hans Bommelje and Stein Bentall; and, above these, I stretched the Red Thread with the T-shirt creation of Ramon de Nennie.

I did manage to hang two of my works on a small temporary wall in the other room, but after the opening this wall was dismantled and the works removed.

One of the Charter 97 (www.charter97.org) opposition movement leaders suggested the project’s theme – freedom for all – which worked well in Holland might have some difficulty in Belarus. Dima Bondarenka, an actual friend of mine, said this slightly off the cuff and in jest. He did so because Belarusian artists are still subject to heavy censorship.

The exhibition Dach-9 was authorized by authorities, but its organizers feared that the exhibition could be cancelled if they introduced too many provocative ideas about ‘freedom’. This strong fear of closure presided over the festival like a dark shadow. In a personal interview, Alex Rodin had disclosed how he’d organized a similar exhibition a few years prior, and it was closed the following day after the opening (http://www.vimeo.com/6649040). Rodin also expected our exhibition to be undermined at any minute because he’d seen a middle-aged man in a hall sketching something in his notebook. This man, he suspected, was working for some authority and collecting compromising evidence to shut the festival down. When I learnt of this I went over to the man and spoke with him directly. As it turned out, he was the illustrator Demarin who, like many artists of an older generation, is accustomed to thinking with his pencil. No spy there – and the danger of suspicion had passed!

It’s always a risk to hold an exhibition that doesn’t fit the criteria of the official authorities in Belarus. For artists like my friends and I such restrained thinking puts a damper on our abilities to display our works freely, especially in forums such as exhibitions. The artists must coordinate everything within certain parameters and restrictions by meeting and discussing their plans with such authorities. Because of this, many artists forego exhibiting in their homeland, choosing instead to exhibit abroad. Dima Bondarenka even teased me that I should specify the project name as: “Freedom4all in Holland” instead of simply Freedom4all, because there’s no freedom of artistic expression in Belarus.

The picture on exposition in Dach-9 changed daily so many artists could show their works. Thanks to Larissa Finkelstein, one of the exhibition curators, my series had once more found its way to the spectators. She was instrumental in making space for me to show my works in the middle of September, where I able to display the Freedom4all project for three days. During this time, my series was noticed and I received an invitation for an interview on the Belarusian radio station. There I discussed my impression about the exhibition, my life in Holland and the project itself.  A Berlin correspondent,  Lothar Hartog, also interviewed me. And, later, journalist Natalia Sharangovich from the Belarusian art magazine “Mastatctva” became interested in my project as well. All this PR led to my works being able to remain hanging until the festival’s end. The following link includes interesting comments by those attending the exhibit: http://n-europe.eu/article/2009/09/22/%C2%ABdakh9%C2%BB_khaos_ili_sovremennoe_iskusstvo

The problems of émigrés in Holland are unknown to the general Belarusian public. So, I’d written a detailed explanation coinciding with my artwork, which spectators read eagerly. Many visitors, in fact, photographed my work for memory, telling me that it was of particular interest to certain professionals because of its high technical quality. These works were not placed in the venue of “trash art”, a term stemming from the process of designing recycled throwaways into art forms.

The exhibition Victims of Art was made in the style “trash art”, expressing very negative feelings of death and destruction that disclosed general feelings of the Belarusian persona. And it’s this very theme that has dominated the exhibition due to a social situation fully suppressing the liberty and freedom of the Belarusian people. And this very theme – the violation of human rights – was the most appealing to the public in Minsk.

Western art does not experience the Belarusian interdictions that hold down creativity, as Europeans tend to think more positively while arranging biennale exhibits of mega-technological projects. Europeans have a huge interest, awareness of and anxiety over issues such as ecology. They perceive art as aesthetic and embrace its cultural variety and penetration, such as using it thematically as a voice to aid the African poor, etc.

Maybe the presentation of the project Victims of Art will look to the outsider as somewhat naive. If so, they need to understand that Belarusian artists have only taken a first step – the second, third and forth will be better, stronger and more explicit. For now, we’ve attempted an initial breakthrough toward more freedom of expression for Belarusian artists. It is our deepest hope that this spirit will never again be suppressed at its root by government intervention and dictatorship.

Project Bunny Power by Hans Bommelje and Stein Bentall achieved great success with spectators that were drawn in by the enormous quantity of bunnies. Drawings were anonymous and presented as aids that enabled participants to openly express themselves in this exhibit. There were images of the Belarusian president “Father-figure”, where the subjects themselves displayed such obvious political coloring, like the images of mustaches with a swastika in an ear and drawings of a president on skates with hockey sticks. These were also suggestive of a strict adherence by the Belarusian president to the rules of hockey, which is the one and only cultural phenomenon generously subsidized by the State Treasury. There were images too of patriots with his mouths sealed shut by red flags. The image of Zjanon Pazdnjak, the opposition leader now living in Poland, was also drawn with fastened mouth. For your interest, these bunnies can be found in near future on the following site: http://www.bentallbommelje.com/

So, what exactly is the present situation of my homeland? Belarus is located in the heart of Europe where in its capitol, Minsk, there is a so-called ‘sign’ monument pinpointing the geographical centre. To me, this is so much like a cyclone centre, called a “dead zone”, where no air circles round. Belarus is also an island of silence and calm; but, at the same time, in its centre is a huge surge of power. Comparatively is the character of the Belarusian man. He is very calm and passive; and, at the same time, charged with huge potential energy. Yet, creative individuals don’t necessarily find this image reassuring. If one is content one doesn’t necessarily aspire to a maximum self-realization, which the artist thrives on. Not surprisingly, many talented Belarusians have immigrated elsewhere and become known in their adopted countries as masters of their talents and skills; e.g., novelist Dostoevsky, poet G. Apollinaire, painter Chagall and many others. So many leave the country; but this does not necessarily mean that they despise their roots.

All in all, the festival Dach-9 collected active, creative and informal art of many Belarusian artists. Everyday crowds were drawn to the festival, a fact which speaks for itself. While there, visitors experienced the fresh air of freedom. Exhibition organizers used a minimum of accessible means and materials, as the festival had no sponsors. The Union of Artists paid the rent of the hall. The remaining expenses were laid upon the shoulders of its organizers and participants, who showed unprecedented enthusiasm and selflessness. The exhibition was thus issued in the style of trash art, which reflected the current condition of the premises of the Palace of Art that was very rundown.

All exhibition platforms – and even the courtyard – were used in festival activities. Graffiti artists worked one after another, creating and recreating colourful outcomes. One had only time enough to take a photograph of a finished work before it had to give place to another and its following author. Such a continuous action of creating and recreating gave especially youth the chance to work out an albeit impermanent creative energy that minimized the risk of damage to other artists’ works on display. Only one of the photo works had been spoilt by paint from the paint-bus. It could have turned out worse, considering the lack of insured works amidst the huge gathering of visitors. I constantly “patrolled” works of the Dutch artists because, without protected glass, they were absolutely defenceless. Fortunately, all was managed with a positive outcome!

I was daily present at the festival as well, and the programme was sated. Theatrical representations, films, musical performances, literary soirees – I did not manage to see them all – I could not, because events were developed simultaneously on all floors of the Palace of Art. From what I did manage to see, I especially liked the following:

Svabodny theatre from Brest: http://www.svabodny.kantakt.net/process.htm

Theatre of pantomimes: http://inzhest.belorus.by/gallery/page51.html

Theatre ”EYE”: http://yurakul.livejournal.com/317430.ht

Festival of performance, Navinky: http://yurakul.livejournal.com/317430.html

Folks group Guda  http://guda-group.livejournal.com/; and,
http://guda.fromby.net/

Many exhibits were made of a temporary nature. Because of how it was represented it looked more like an artist studio than formal affair. There was a feeling of co-authorship available to everyone with an unspoken theme of the ‘common man’. People were sitting on the floor, touching and moving things and feeling quite relaxed, as the distance between the spectator and the artist was reduced. Youth, in particular, felt quite comfortable in the festival atmosphere.

Alex Rodin works were quintessential to the exhibition, and spectators were amazed by his great skill and artistic genius. His paintings carried a theme of magic, as it was, where items seemed to melt and crystallise, turning into high art forms that filled the canvas as if with a sense of sacrament.

As the festival closed, it ended with a positive impression. Noteworthy were the especially selfless natures of Alex Rodin and Zmitser Yurkevich who, throughout the long months prior to the exhibition, worked morning, noon and night putting it together. They made public admission free of charge, collecting large quantities of objects in its making. And all they had done, they did without any financing by sponsors. Rather, they rode on their own enthusiasm and modest budget. We have all treasured their hard work, effort and success with immense pride in all they have accomplished  in the Dach-9 Minsk exhibit!

More of the photo’s you can see at the site: <http://dach-9.blogspot.com/> and my own photos of the exhibition:  http://picasaweb.google.com/Much4je/DACH9blog02?feat=directlink

Ludmila Kalmaeva
14 October 2009

Ali is opgegroeid in Irak en werd daar bij voortduring geconfronteerd met oorlog. Dankzij goede contacten wist hij weg te komen uit Bagdad. In 2006 kon hij aan de Roosevelt Academy in Middelburg beginnen met zijn studie Geneeskunde. Binnenkort rondt hij zijn bachelors-opleiding af.

,,Schoonheid van kunst en muziek speelt een belangrijke rol in zijn leven. Dat wilden wij laten terugzien in ons werk op basis van zijn verhaal en de stapels foto’s die hij ons toonde”, vertellen vader Paul en zoon Menno de Nooijer uit ‘s Heer Abtskerke. Zij onderscheiden zich al jaren met bijzondere projecten. De voorwaarden in het kader van Freedom4All gingen hen echter wat ver. Ze zijn zo vrij geweest de grenzen wat op te rekken. Zo vormen hun inzendingen samen heel duidelijk een drieluik, terwijl dat niet de bedoeling was van het CBK. Ook de hen toebemeten twee uur om de drie composities te laten scannen onder deskundige leiding van Ivo Wennekes, bleek kunstenaarsduo De Nooijer veel te kort. Zij hebben daarom zelf een constructie gebouwd waarin de scanner over hun werk heen kan ‘vliegen’. Zonder gruwelijke details brengen de kunstenaars op subtiele wijze de tegenstelling tussen oorlog en schoonheid. De cyclus binnen de natuur, nauw verwant met het werk van de De Nooijers, speelt een prominente rol.

Expositie, CBK, Middelburg, t/m 26 juni, ma. t/m vrij. 9 – 17 uur.

zie ook: www.pzc.nl/cultuur en www.coszeeland.nl

Wido Blokland, “Bikini Atoll (Baker ’46)”, 2009, inkt en grafiet op hahnemühle.

Gefeliceteerd met mooie expositie!

Ik zie mijzelf nooit als migrant. Het is natuurlijk jammer voor bepaalde mensen die graag een stempel “migrant” op mij  zouden plakken. Niemand is eigenaar van deze wereld. Wij mogen overal gaan. Om problemen te vermijden moeten wij natuurlijk aan bepaalde eisen voldoen. Kortom, deze wereld is voor iedereen.

Een Nederlander heeft mij wel eens gevraagd hoe ik als vreemdeling hier gelukkig kon leven. Ik gaf geen moeilijk antwoord, alleen maar: “Gewoon”. Het dak van mijn huis is de lucht en de vloer is de grond. Ik voel mij overal thuis zolang ik vrij ben. Ik mis mijn land, omdat mijn hele familie daar woont. Ik mis mijn land, als ik hier mijn vrijheid als mens mis.
De maan die ik hier zie, is dezelfde maan als waar ik in Indonesië naar toe kijk. De zon die hier schijnt, is dezelfde zon die het heldere licht in mijn land brengt. Aan het koude weer in Nederland en de cultuur moet ik even wennen, maar in mijn gedachten zie ik altijd dat deze wereld een eenheid is.

De “werkelijkheid” waarin we gevangen worden gehouden is echter de illusie dat we alleen zijn, afgescheiden, — van elkaar, en ook van God (of van het Geheel). Dat is de Matrix, de kooi van illusie en waan. Heel effectief, maar wel een vergissing..
Wie goed om zich heen kijkt ziet dat er alles aan gedaan wordt om ons in die matrix vast te houden. Overal wordt angst gezaaid. We zijn inmiddels zo wantrouwend naar elkaar dat we de totale controle van miljoenen camera’s, biometrische chips en electronische controle-systemen al bijna gewoon zijn gaan vinden. Weinigen vragen zich af wat daar eigenlijk achter steekt.

Peter Stuivenberg formuleert het zo in zijn boek “de Boogeyman”: “De elite is een groep politici, bankiers en industriëlen die zijn georganiseerd in wat president Bush een ’nieuwe wereldorde‘ noemt. Deze elite manipuleert bij zijn greep naar de wereldmacht de media, zodat u onwetend blijft over wat er daadwerkelijk is gebeurd en nog plaatsvindt. U mag niet weten hoe zij de Russische Revolutie organiseerde, Hitler aan de macht bracht en de Japanse aanval op Pearl Harbor organiseerde en daarbij de Tweede Wereldoorlog inluidde. Of, bijvoorbeeld, op 11 september 2001 twee boeiings in de Twin Towers parkeerde en daarmee de Derde Wereldoorlog tegen het terrorisme startte” En hij heeft gelijk, zelfs oud-minister van defensie onder Helmut Kohl, Andreas von Bülow, noemt de aanslag op de twin towers een “inside job”. Plan PNAC – Plan for a New American Century, een topgeheime “denktank” – formuleerde een jaar voor dato de noodzaak van een “nieuw Pearl Harbor” èn de noodzaak van vele simultane oorlogen. Ook mogen wij niet weten hoe tijdens de Golfoorlog in Irak nucleaire wapens werden ingezet waarna 500.000 kinderen onder de 5 jaar aan kanker stierven. En hoe nu de aanval op Iran wordt voorbereid. Afghanistan zal volgen…

De vrijheden zoals Franklin Delanor Roosevelt ze formuleerde zijn volledig versleten. Wat is nog de betekenis van vrijheid van meningsuiting als de grote media informatie achterhouden? Wanneer je te hard de verkeerde dingen roept, dan merk je pas dat die zgn. vrijheid uiterst beperkt is en in wezen een vakkundig in stand gehouden illlusie.
Wat is er over van vrijheid van Godsdienst wanneer de islam en het christendom doelbewust tegen elkaar worden opgestookt? En de vrijwaring van angst? Aan afgelopen Koninginnedag was weer goed te merken hoe makkelijk een golf van angst door een land als Nederland kan waaien. Ik weet niets over de oorzaak, maar zie wel dat zoiets mogelijk effectiever is dan de folder tegen terrorisme die 2 jaar geleden door heel Nederland verspreid werd. Angst is de perfecte voedingsbodem om mensen te sturen daar waar je ze wilt hebben.
Vrijwaring van gebrek? Met de gecreeërde financiële crisis en aankomende voedsel-crisis staat het er niet bijster goed voor. We weten al langer dan vandaag dat het wereldwijde voedselprobleem binnen de kortst mogelijke tijd zou kunnen worden opgelost. Als dat niet gebeurt, ligt de voor de handliggende vraag om de hoek, “waarom niet?”
Het antwoord is even voor de hand liggend: “omdat ze doelbewust in stand wordt gehouden”.

Mensen laat ons wakker worden. De onderkenning dat we in een sociale dictatuur leven en daar iedere dag dieper in weg zinken hoeft ons niet de moed in de schoenen te doen zinken. Met inzicht komt juist eindelijk je werkelijke vrijheid terug. Nogmaals: vrees niet, wees in je hart. Doorzie het spel en onthul. Het wereldtoneel laat zien dat we in een aards riool leven, maar dit is niet het werkelijke leven. Daar zit ‘m de clou. We zijn onvoorstelbaar mooie, krachtige en souvereine wezens, maar wie zich goed bang laat maken, — afhankelijk van de dollar en dus in de piepzak –, heeft geen tijd om daar eens rustig over na te denken.

Gisteren zag ik voor het eerst mijn werken die gedrukt waren.  Alle zes zien er goed uit. Met dank aan Ivo en Mark, die onze werken gescaand en gedrukt hebben. Van de zes werken selecteerde ik er drie voor de tentoonstelling.  

1. Enduring

2. Met de tijd mee…

3. Inburgering verplicht

1. Deze eerste compositie is gebaseerd op de situatie van mijn vriend Magdi van Soedan , die met zijn familie negen jaar op de oplossingen van zijn lot wachtte. In de  compositie wordt een kale levensboom met twee kussende vogels gebruikt.  Magdi doorstond alle moeilijkheden en problemen en bewaarde zijn optimisme grotendeels dankzij zijn liefde voor zijn vrouw en kinderen.

  2.  In de tweede compositie gebruikte ik mijn tekening met de door kinderen gemaakte flesjes met sprookjesverhalen die in de tijd van mijn verblijf in Minsk werden gemaakt. De nieuwe Nederlandse voorwerpen verschenen op de voorgrond:  het molentje (mijn studio die in de molen is gevestigd), verder is er de klomp waarop een icoon staat, zou het mogelijk zijn dat op de voorgrond ook niet-Nederlandse dingetjes komen te staan  zodat de migrant ook de mogelijkheid heeft op de voorgrond te treden? (ik geef lessen iconografie voor de Nederlanders), daarna een tube van verf,  een mobiele telefoon, een vaas met een blauwe keramische roos (ik heb ook geleert om  keramiek te maken), op het midden van compositie werden gevestigd het uurwerk als symbool van tijd. Op de andere kant staat een tuinkabouter (ik heb nu ook  een kleine tuin),  daarnaast staat de Spaanse pop die de wereldbol draagt die simboliseert de mogelijkheid voor mij om vrij door de wereld te reizen.  Verder is er een typisch Nederlands grachtenpandje,  en een kruiken met mosterd en zout die maken het leven scherp en een videocameraatje.

Dit stilleven wordt weerspiegeld in het water, dat het de weerspiegeling van het leven in de gedachten symboliseert. Het bewustzijn moet helder en adequaat zijn. Zowel boven (verstand) als beneden (gevoel) zou de migrant goed geïntegreerd moeten zijn. 

3. Als de derde compositie nam ik “Inburgering verplicht”.

Als basis gebruikte ik een stuk stof uit de plaats waar ik nu woon – het stadje Arnemuiden. Een stuk Belarussische volksstof  is er met een nieuw patroon bovenop geborduurd. Volledige aanpassing is niet mogelijk, alleen aan de oppervlakte.

De anderen drie werken zal ik samen met de eerste serie ook exposeren op de internationale expositie in de staatsgalerij “Paleis Mastacztwa” in de Belarussische hoofdstad Minsk in augustus.

Ludmila Kalmaeva